در میان میوههای تابستانی، گیلاس یکی از آن میوههایی است که فصل حضورش نسبتاً کوتاه اما طرفدارانش بسیار زیادند. ظرفی از گیلاس قرمز و خنک در یک روز گرم تابستانی نهتنها خوشمزه است، بلکه مجموعه قابل توجهی از ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانها را نیز در اختیار بدن قرار میدهد.
گیلاس منبع خوبی از ویتامین C، پتاسیم، فیبر و پلیفنولها است. انواع قرمز و تیره آن همچنین سرشار از رنگدانههای طبیعی به نام آنتوسیانینها هستند؛ همان خانوادهای از آنتیاکسیدانها که در بلوبری و کلم بنفش نیز وجود دارد.
رنگ قرمز گیلاس فقط برای زیبایی نیست
رنگ قرمز تا بنفش گیلاس از آنتوسیانینها میآید. این ترکیبات گیاهی به مقابله با استرس اکسیداتیو و فرآیندهای التهابی در بدن کمک میکنند.
التهاب بخشی طبیعی از سیستم دفاعی بدن است، اما التهاب مزمن با بیماریهای مختلفی ارتباط دارد. رژیم غذایی سرشار از میوهها و سبزیجات رنگارنگ یکی از بهترین راههای دریافت انواع مختلف آنتیاکسیدانهاست.
گیلاس و سلامت قلب
پتاسیم موجود در گیلاس برای تنظیم فشار خون و عملکرد طبیعی قلب اهمیت دارد. پتاسیم به بدن کمک میکند اثرات مصرف زیاد سدیم را متعادل کند.
آنتوسیانینها و سایر پلیفنولهای گیلاس نیز به دلیل تأثیر احتمالی آنها بر سلامت عروق مورد مطالعه قرار گرفتهاند. البته خوردن گیلاس بهتنهایی جلوی بیماری قلبی را نمیگیرد، اما میتواند بخشی از رژیم غذایی سالم برای قلب باشد.
آیا گیلاس واقعاً به خواب کمک میکند؟
یکی از جالبترین ویژگیهای بعضی انواع گیلاس، بهخصوص آلبالوی ترش یا Tart Cherry، وجود مقدار طبیعی ملاتونین و ترکیبات مرتبط با تنظیم خواب است.
مطالعات کوچک نشان دادهاند که مصرف آلبالوی ترش یا آب آن ممکن است در بعضی افراد به بهبود مدت یا کیفیت خواب کمک کند. با این حال، نباید آن را جایگزین درمان اختلالات خواب دانست.
برای استفاده غذایی، یک مقدار متعادل گیلاس یا آلبالو در ساعات عصر انتخاب بسیار بهتری از شیرینی، بستنی یا دسرهای پرشکر است.
انتخاب جالب برای ورزشکاران
آلبالوی ترش در سالهای اخیر میان ورزشکاران نیز محبوب شده است. برخی مطالعات نشان دادهاند که ترکیبات آن ممکن است به کاهش درد عضلانی و بهبود ریکاوری پس از فعالیت شدید کمک کنند.
البته این اثر بیشتر درباره آلبالوی ترش مطالعه شده و نباید تمام نتایج آن را به همه انواع گیلاس نسبت داد.
کمک به دستگاه گوارش
گیلاس حاوی آب و فیبر است و مصرف متعادل آن میتواند به حرکات طبیعی روده و جلوگیری از یبوست کمک کند.
اما یک نکته جالب وجود دارد: خوردن مقدار بسیار زیاد گیلاس در یک وعده ممکن است در بعضی افراد باعث نفخ، گاز یا ناراحتی شکم شود. بنابراین در مورد این میوه هم «بیشتر» الزاماً به معنای «بهتر» نیست.
گیلاس و قند خون
گیلاس شیرین حاوی قند طبیعی است، اما به دلیل داشتن آب، فیبر و ترکیبات گیاهی، خوردن خود میوه با نوشیدن آب گیلاس شیرینشده یا مصرف مربا تفاوت زیادی دارد.
برای افراد مبتلا به دیابت، کنترل مقدار مصرف اهمیت دارد. ترکیب یک وعده کوچک گیلاس با چند عدد بادام، گردو یا ماست ساده میتواند میانوعده متعادلتری ایجاد کند.
بهترین روش مصرف
سادهترین و بهترین روش، خوردن گیلاس تازه پس از شستوشوی کامل است. همچنین میتوان آن را:
- به ماست یونانی اضافه کرد.
- همراه با جو دوسر برای صبحانه مصرف کرد.
- در سالاد میوه استفاده کرد.
- همراه مقدار کمی گردو یا بادام بهعنوان میانوعده خورد.
اگر از آب آلبالوی ترش استفاده میکنید، بهتر است محصولی را انتخاب کنید که شکر افزوده نداشته باشد.
هسته گیلاس را نجوید
هسته گیلاس نباید شکسته یا جویده شود. داخل هسته ترکیباتی وجود دارد که در صورت خرد شدن و مصرف زیاد میتوانند در بدن مواد سمی آزاد کنند. بلع تصادفی یک هسته سالم معمولاً مسئلهای ایجاد نمیکند، اما عمداً نباید هسته را شکست یا خورد.
جمعبندی
گیلاس نمونهای عالی از میوهای است که لذت و تغذیه سالم را کنار هم قرار میدهد. ویتامین C، پتاسیم، فیبر و آنتوسیانینهای آن میتوانند از سلامت قلب و سلولهای بدن حمایت کنند و درباره آلبالوی ترش، شواهد جالبی درباره خواب و ریکاوری عضلات وجود دارد.
تا زمانی که گیلاس تازه در بازار تابستانی فراوان است، یک کاسه کوچک از آن میتواند جایگزینی خوشمزه و بسیار بهتر برای بسیاری از دسرهای پرشکر باشد.