با فرا رسیدن روش هاشانا (Rosh Hashanah)، سال نو عبری، و در ادامه یوم کیپور (Yom Kippur)، مقدسترین روز در تقویم یهودیان، فرصتی فراهم میشود تا ضمن تبریک به هموطنان و دوستان یهودی خود، نگاهی کوتاه به پیام انسانی و زیبای این دو مناسبت داشته باشیم.
روش هاشانا به معنای «سرِ سال» و آغاز سال نو در تقویم عبری است. اما این مناسبت تنها جشن ورود به یک سال تازه نیست؛ در سنت یهودی، روش هاشانا زمانی برای اندیشیدن به سالی است که پشت سر گذاشتهایم و فرصتی برای نگاه کردن به رفتار، تصمیمها و رابطهمان با دیگران.
صدای شوفار، سازی سنتی که معمولاً از شاخ قوچ ساخته میشود، یکی از شناختهشدهترین نمادهای روش هاشاناست. صدای آن نوعی دعوت به بیداری، تفکر و بازنگری در زندگی تلقی میشود؛ اینکه انسان برای لحظهای از هیاهوی روزمره فاصله بگیرد و از خود بپرسد: در سالی که گذشت چه کردم و در سالی که پیش رو دارم، چگونه میتوانم انسان بهتری باشم؟
در سفرههای روش هاشانا نیز نمادهای زیبایی دیده میشود. خوردن سیب و عسل آرزویی برای داشتن سالی شیرین و پر از برکت است. خانوادهها و دوستان گرد هم میآیند و برای یکدیگر سلامتی، آرامش، موفقیت و روزهایی بهتر آرزو میکنند.
اما روزهای معنوی سال نو عبری با روش هاشانا پایان نمییابد.
ده روز پس از آغاز روش هاشانا، یوم کیپور یا «روز آمرزش» فرا میرسد؛ روزی که جایگاهی بسیار ویژه در آیین یهود دارد. یوم کیپور روز جشن و شادی به مفهوم معمول نیست، بلکه زمانی برای روزه، دعا، تأمل، طلب بخشش و آشتی است.
پیام یوم کیپور فراتر از یک مراسم مذهبی، مفهومی عمیقاً انسانی دارد: همه ما اشتباه میکنیم، ممکن است ناخواسته یا آگاهانه کسی را برنجانیم و گاهی نیز خودمان زخمی از رفتار دیگران به همراه داشته باشیم. اما زندگی بدون توانایی عذرخواهی، بخشیدن و آغاز دوباره بسیار دشوار خواهد بود.
شاید به همین دلیل است که پیام این روزها میتواند برای همه ما، با هر دین و باوری، قابل تأمل باشد: گذشته را بررسی کنیم، اشتباهاتمان را بپذیریم، برای جبران آنها تلاش کنیم و با امید وارد فصل تازهای از زندگی شویم.
برای جامعه ایرانی، این مناسبتها معنای دیگری نیز دارند. یهودیان ایران بخشی دیرینه از تاریخ و فرهنگ سرزمین ما بودهاند. حضور جامعه یهودی در ایران به هزاران سال پیش بازمیگردد و نسلهای بسیاری از ایرانیان یهودی در کنار دیگر هموطنان خود در شکلگیری فرهنگ، هنر، تجارت، پزشکی، آموزش و زندگی اجتماعی ایران نقش داشتهاند.
امروز نیز در لسآنجلس و دیگر شهرهای آمریکا، جامعه ایرانیان یهودی بخش مهم و ارزشمندی از خانواده بزرگ ایرانیان مهاجر است. تفاوت در دین و آیین هرگز نباید ما را از ریشههای مشترک، زبان، فرهنگ، خاطرات و سرزمینی که به آن تعلق داریم دور کند.
در جهانی که بیش از اندازه شاهد جنگ، نفرت و جدایی است، شاید پیام روش هاشانا و یوم کیپور بیش از همیشه ارزش شنیدن داشته باشد: امید به فردایی شیرینتر، بازنگری در خود، بخشش و احترام به یکدیگر.
تهران مجله فرا رسیدن روش هاشانا و سال نو عبری را به تمامی هموطنان یهودی در ایران، آمریکا، اسرائیل و سراسر جهان تبریک میگوید و برای آنان و خانوادههایشان سالی سرشار از سلامتی، آرامش، عشق و موفقیت آرزو میکند.
همچنین با نزدیک شدن یوم کیپور، برای دوستان یهودی خود روزهایی سرشار از آرامش معنوی، آشتی و بخشش آرزو داریم.
Shana Tova — שנה טובה
سال نو شیرین و نیکی داشته باشید؛ و باشد که سال پیش رو برای همه انسانها، فارغ از دین و باورشان، سالی با صلح بیشتر، نفرت کمتر و امیدی تازه باشد.