ویژهنامه روز مادر – هفتهنامه تهران اینترنشنال
هرگاه از مهر مادری سخن میگوییم، واژهها در برابر وسعت این عشق بیقید و شرط، کم میآورند. اما گاهی تاریخ با چهرهای مادرانه بر ما ظاهر میشود؛ چهرهای که نهتنها زندگی فرزندانش را از عشق و مراقبت لبریز میکند، بلکه سرنوشت یک ملت را نیز به دست نوازشگر خود میسپارد. شهبانو فرح پهلوی، از آن زنان نادری است که در ذهن ایرانیان نه فقط بهعنوان همسر پادشاه، بلکه بهعنوان مادر فرهنگی، اجتماعی و معنوی یک دوران بهیاد مانده است.
فرح دیبا، دختری از دل تهرانِ اصیل، با تحصیلات عالی در فرانسه در رشته معماری، زنی بود با نگاهی مدرن و روحی حساس به هنر و جامعه. پس از ازدواج با محمدرضا شاه پهلوی، مسیر زندگیاش تنها محدود به دربار نشد. او با هوشمندی، صداقت و نگاهی فراتر از زمان، مسئولیت اجتماعی خود را درک کرد و به عنوان “شهبانو”، دست به کار ساختن بنایی شد که پایههای آن فرهنگ، آموزش، بهداشت و عدالت اجتماعی بود.
فرح؛ صدای زنان، امید کودکان، پناه هنر
یکی از مهمترین رسالتهای شهبانو، حمایت از زنان ایران بود. او با تأسیس نهادهایی چون سازمان رفاه خانواده، بنیاد کودک، مؤسسه حمایت از مادران و نوزادان و دهها مؤسسه آموزشی و اجتماعی، به بهبود زندگی میلیونها زن و مادر ایرانی کمک کرد. او بهدرستی باور داشت که پیشرفت یک ملت، از مسیر توانمندسازی زنانش میگذرد. حمایت او از برنامههای تنظیم خانواده، آموزش بهداشت، و ایجاد مراکز حرفهآموزی برای زنان در شهرستانها، باعث شد تا برای نخستین بار، هزاران زن ایرانی فرصت استقلال اقتصادی و عزتمندانه را تجربه کنند.
او در یکی از سخنانش در سال ۱۳۵۴ گفت:
“زن ایرانی باید بتواند نقش خود را در جامعه بازی کند؛ نه با تقلید، بلکه با هویت خودش. مادری که آگاه است، آینده را میسازد.”
در حوزه هنر، شهبانو نقشی بیبدیل داشت. با راهاندازی موزه هنرهای معاصر تهران، مجموعهای شگفتانگیز از آثار هنری جهان را به ایران آورد که هنوز هم یکی از غنیترین گنجینههای هنری خاورمیانه محسوب میشود. او با عشق به هنر ایرانی، حامی هنرمندانی چون پرویز تناولی، سهراب سپهری، علیاکبر صنعتی، و لیلی متیندفتری بود و از نمایش آثار آنها در سطح بینالمللی پشتیبانی کرد.
همچنین، با حمایت از جشن هنر شیراز، ایران را به مرکز نوآوری فرهنگی در سطح بینالمللی بدل کرد. این جشنوارهها بستری بودند برای گفتوگوی فرهنگی میان شرق و غرب، و جایی که فرهنگ ایرانی نه در حاشیه، بلکه در صدر قرار گرفت.
فرح؛ مادری در تلاطم زمان
با تمام شکوهها و ساختنها، زندگی شهبانو فرح نیز چون بسیاری از زنان بزرگ تاریخ، با طوفانهای بزرگ همراه شد. انقلاب سال ۱۳۵۷، که به تغییر بنیادین ساختار سیاسی کشور انجامید، او را همچون میلیونها ایرانی دیگر، به راه تبعید کشاند. اما حتی در تبعید، شهبانو نقش خود را بهعنوان مادر معنوی ملت رها نکرد.
در سالهای پس از انقلاب، او بارها در گفتوگوها و نوشتههای خود از “دلتنگی برای مردم ایران” سخن گفت. در کتاب خاطراتش، “کتاب امید و خاطره”، آمده است:
“در سختترین لحظات، چیزی که مرا نگه میداشت، خاطره لبخند کودکی در یکی از روستاهای سیستان بود… یا آغوش مادری که پس از دریافت واکسن فرزندش، اشک شوق میریخت. اینها سرمایههای زندگی من بودند.”
او هنوز هم، حتی در سن بالا، در فعالیتهای فرهنگی، بشردوستانه و در حفظ هویت ایرانی در میان نسلهای جدید در خارج از کشور فعال است. چه بسیار دانشجویان . ایرانی در غربت که با کمکهای بینام و نشان او توانستهاند راه تحصیل و پیشرفت را ادامه دهند
روز مادر؛ ادای دین به فرح، نماد مهر ایرانی
در این روز خجسته، ما نهتنها به مادری او، بلکه به فلسفهی مادرانهای که در تار و پود جامعه ایرانی تنیده بود ادای احترام میکنیم. به زنی که بهراستی “مادر ایران” .لقب گرفت، نه از روی تعارف، بلکه از دل تاریخ
.شهبانو فرح پهلوی، نماد پیوند سنت و تجدد، نماد زن ایرانی در بالاترین جایگاه مسئولیت و مهر، همچنان در قلب میلیونها ایرانی جای دارد
:ما، فرزندان فرهنگی آن دوران، با افتخار میگوییم
.شهبانوی عزیز، روزت مبارک. مهر تو فراتر از زمان است. ایران هنوز به دستان مهربان مادرانهات نیاز دارد